Naziv
Talijanska poezija prve polovice 20. stoljeća
Organizacijska jedinica
Odsjek za talijanistiku
ECTS
50
Šifra
225523
Semestri
ljetni
Nastavnici
Satnica
Predavanja
45
Seminar
15
Preduvjeti za upis i polaganje kolegija
Za upis kolegija se moraju

Cilj
- pružiti pregled talijanske poezije u prvoj polovici 20. stoljeća, kroz izdvajanje osnovnih poetičkih usmjerenja i avangardnih pokreta (sutonjaci, futurizam, ekspresionističke tendencije, hermetizam);
- upoznavanje s versifikacijskim, stilskim i jezičnim eksperimentima, kao i s drukčijom motivikom i tematskim naglascima u odnosu na tradicionalno talijansko pjesništvo;
- razvijanje vještina interpretacije te stilske i retoričke analize tekstova;
- razvijanje kritičkog odnosa prema tekstovima, kako književnima, tako i filozofskima i teorijskima;
- upoznavanje s metodama specifičnima za analizu poezije;
- osvještavanje važnosti poznavanja šireg literarnog i društvenog konteksta za razumijevanje književnih djela, a posebno književnih manifesta
Sadržaj
  1. Analiza i interpretacija pjesničkog teksta i konteksta; metode i kritički pristupi. Problemi književne povijesti: kronologija, pravci, poetike, etikete i pojedinci. Pregled prve polovice književnog i umjetničkog 20. stoljeća u Italiji i Europi: tradicija i avangarda.
  2. Dekadentizam i simbolizam I. Gabriele D’Annunzio.
  3. Dekadentizam i simbolizam II. Giovanni Pascoli.
  4. Prema avangardi: Gian Pietro Lucini.
  5. Sutonjaci I. Giuseppe Antonio Borgese, Sergio Corazzini.
  6. Sutonjaci II. Guido Gozzano, Corrado Govoni.
  7. Futurizam I. Manifesti i poezija. Filippo Tommaso Marinetti.
  8. Futurizam II. Poezija. Ardengo Soffici, Aldo Palazzeschi, Corrado Govoni.
  9. Časopisi “La Voce” i “La Ronda”. Clemente Rebora, Camillo Sbarbaro, Vincenzo Cardarelli.
  10. Dino Campana.
  11. Umberto Saba.
  12. “Čista poezija” i hermetizam I. Giuseppe Ungaretti.
  13. Hermetizam II. Eugenio Montale.
  14. Hermetizam III. Salvatore Quasimodo.
  15. Završna sinteza: avangarda i njezino naslijeđe.

Ishodi učenja
  1. Studenti će nakon odslušanog kolegija moći: - kritički razmatrati i vrednovati pjesnička djela 20. i 21. stoljeća
  2. - prepoznati i kritički vrednovati povijesnu i kulturalnu uvjetovanost različitih vrsta pjesničkog i općenito književnog i književno-kritičkog diskursa
  3. - kritički prosuđivati, izgrađivati i zastupati vlastita mišljenja o književnim, kulturnim, društvenim i povijesnim pojavama
  4. - primijeniti naučene temeljne spoznaje iz versifikacije i književne analize u tumačenju pjesničkih i općenito književnih djela
  5. - prepoznati stilske i oblikovne osobitosti 20-stoljetnih književnih pravaca u pojedinačnim djelima
  6. - primijeniti naučene temeljne spoznaje iz književne povijesti i kritike u analizi i tumačenju književnih djela
Metode podučavanja
Predavanja; prezentacije Power Point; seminari; analiza književnih, kritičkih, filozofskih i likovnih djela; grupne seminarske rasprave; individualna seminarska izlaganja, pod mentorstvom nastavnice.
Metode ocjenjivanja
Kontinuirano praćenje tijekom seminarskih rasprava i u procesu pripreme usmenih i pisanih studentskih prezentacija; usmeno seminarsko izlaganje; završni usmeni ispit.

Obavezna literatura
  1. Gianfranco CONTINI, Letteratura dell’Italia unita. 1861–1968, Sansoni, Firenze 1968.
  2. Piero GELLI – Gina LAGORIO (a c. di), Poesia italiana del Novecento, Garzanti, Milano 1980.
  3. Giuseppe PETRONIO – Luciana MARTINELLI, Il Novecento letterario in Italia. L’età giolittiana, Palumbo, Palermo 1974.
  4. Marziano GUGLIELMINETTI, I poeti contemporanei, Società Editrice Internazionale, Torino 1970.
  5. Guido GOZZANO, Le poesie, a cura di Edoardo Sanguineti, Einaudi, Torino 1990.
  6. Ardengo SOFFICI, BÏF§ZF+18. Simultaneità, Chimismi lirici, Vallecchi, Firenze 2002 (ristampa anastatica dell’edizione del 1919).
  7. Marco Santagata – Laura Carotti – Alberto Casadei – Mirko Tavoni, Il filo rosso. Antologia e storia della letteratura italiana ed europea, vol. 3, Tra Ottocento e Novecento, Laterza, Roma – Bari, 2006.
  8. FERRONI, Giulio, Storia della letteratura italiana, sv. III, Dall’Ottocento al Novecento, Einaudi Scuola, Milano 1991.
  9. MENGALDO, Pier Vincenzo (ur.), Poeti italiani del Novecento, Mondadori, Milano 2002.
Dopunska literatura
  1. ANCESCHI, Luciano, Le poetiche del Novecento in Italia. Studio di fenomenologia e storia delle poetiche, Paravia, Torino 1973.
  2. ASOR ROSA, Alberto – ABRUZZESE, Alberto (ur.), Cultura e società del Novecento. Antologia della letteratura italiana, La Nuova Italia, Firenca 1981.
  3. ASOR ROSA, Alberto (ur.), Letteratura italiana del Novecento. Bilancio di un secolo, Einaudi, Torino 2000.
  4. BALDACCI, Luigi, I crepuscolari, ERI, Torino 1961.
  5. BÁRBERI SQUAROTTI, Giovanni – GORRASI, Giovanna – MELIGA, Walter – MOLINARO, Carlo (ur.), Dizionario di retorica e stilistica, UTET, Torino 2004.
  6. CUDINI, Piero, Breve storia della letteratura italiana. Il ’900, Bompiani, Milano 1999.
  7. DEBENEDETTI, Giacomo, Poesia italiana del Novecento. Quaderni inediti, Garzanti, Milano 1974.
  8. DE MICHELI, Mario, Le avanguardie artistiche del Novecento, Feltrinelli, Milano 1971.
  9. DE ROBERTIS, Giuseppe, Scrittori del Novecento, Le Monnier, Firenca 1958.
  10. FERRATA, Giansiro, Avanguardia e neo-avanguardia, Sugar, Milano 1966.
  11. FLORA, Francesco, La poesia ermetica, Terza edizione riveduta, Laterza, Bari 1947.
  12. FONTANELLA, Luigi, Il surrealismo italiano. Ricerche e letture, Bulzoni, Roma 1983.
  13. GORIÉLY, Benjamin, Le avanguardie letterarie in Europa, prev. D. Montaldi i M. Gregorio, Feltrinelli, Milano 1967.
  14. GUGLIELMINO, Salvatore, Guida al Novecento. Profilo letterario e antologia, Principato, Milano 1971.
  15. HERMET, Augusto, La ventura delle riviste (1903–1940), Vallecchi, Firenca 1941.
  16. MACHIEDO, Mladen, Zrakasti subjekt. Talijanski pjesnici 20. stoljeća (antologija), Ceres, Zagreb 2003, sv. I.
  17. MACHIEDO, Mladen, Dritto e rovescio. Saggi novecenteschi, Erasmus, Zagreb 2002.
  18. MANACORDA, Giuliano, Storia della letteratura italiana tra le due guerre (1919–1943), Editori Riuniti, Rim 1980.
  19. MARINETTI, Filippo Tommaso, Gli Indomabili. Con un’antologia di scritti futuristi sull’arte meccanica e d’avanguardia, prir. L. Ballerini, Mondadori, Milano 2000.
  20. MARINETTI, Filippo Tommaso (ur.), I nuovi poeti futuristi, Edizione Futuriste di “Poesia”, Rim 1925.
  21. MORETTI, Alfredo, Futurismo, Paravia, Torino 1939.
  22. MORTARA GARAVELLI, Bice, Manuale di retorica, Bompiani – RCS Libri, Milano 2005.
  23. NAZZARO, Gian Battista, Introduzione al futurismo, Guida, Napulj 1973.
  24. PETRUCCIANI, Mario, La poetica dell’ermetismo italiano, Loescher, Torino 1955.
  25. SANGUINETI, Edoardo (ur.), Poesia italiana del Novecento, Einaudi, Torino 1970.
  26. SANGUINETI, Edoardo, Ideologia e linguaggio, Nuova edizione ampliata, Feltrinelli, Milano 1970.
  27. SEGRE, Cesare, Avviamento all’analisi del testo letterario, Einaudi, Torino 1990.
  28. TEDESCO, Natale, La condizione crepuscolare. Saggi sulla poesia italiana del ’900, La Nuova Italia, Firenca 1977.
  29. VALLONE, Aldo, I crepuscolari, Terza edizione riveduta e aumentata, Palumbo, Palermo 1970.

Izborni predmet na studijima
  1. Talijanistika, sveučilišni preddiplomski jednopredmetni studij, 4., 6. semestar
  2. Talijanistika, sveučilišni preddiplomski dvopredmetni studij, 4., 6. semestar